Gau Raksha: In naam van de koe

Download PDF

Afgelopen woensdag werd er in diverse steden in India gedemonstreerd tegen het toenemend geweld tegen moslims en dalits (kastenlozen). Nadat film-maakster Saba Dewan op facebook een oproep had gedaan breidde de actie zich binnen enkele dagen uit onder de hashtag #NotInMyName.1

In zeker tien steden, waaronder Delhi, Mumbai, Kolkota, Jaipur, Lucknow etc., kwamen grote groepen mensen bij elkaar met borden als “#NotInMyName”, “Stop Cow terrorism” of “No Place for Islamophobia”. Aanleiding was een aantal incidenten in het laatste weekend van de ramadan. Onder de noemer ‘Gau Raksha’ (koe bescherming) zijn de laatste jaren groepen actief die los van de regering actie ondernemen tegen handel, slacht en consumptie van rundvlees. In dit artikel zal ik de situatie in India schetsen waarbij de koe inzet is geworden van een rechts-nationalistische haatcampagne.

Volkerenmoord op de Rohingya: met steun van de EU

Download PDF

Mensenrechtenactivist Maung Zarni, foto: U Ba Sein

Afgelopen week ontving Koning Filip de Myanmarese nobelprijswinnares van 1991 Aung San Suu Kyi, die in Brussel ook premier Michel en de EU-commissie bezocht.1 Ze bezocht Europa voor het eerst als state counsellor, wat betekent dat ze niet formeel president is van Myanmar, maar wel het feitelijke bestuur voert.
Opmerkelijker dan het bezoek zelf, waarbij ook Londen en Rome op het programma stonden, is het grote stilzwijgen van de media. Een enkel berichtje op de website van de Morgen en kort item in het journaal daargelaten, ging het ongemerkt voorbij. Grondige analyses in bijvoorbeeld Terzake en de kwaliteitskranten ontbraken. En er is wel iets aan de hand. Aung San Suu Kyi staat internationaal onder grote kritiek voor haar rol in situatie met de mensenrechten in haar land. Met name als het gaat om de Rohingya, een moslimminderheid in de noordelijke deelstaat Rakhine. In dit artikel geef ik een kort overzicht van de genocide op de Rohingya, en de dubieuze rol van het westen in deze zaak.

Volkerenmoord op de Rohingya: waarom zijn we zo stil?

Download PDF

Vorige maand liet de regering van Myanmar weten dat ze hun militaire acties tegen de Rohingya zouden staken. Sinds oktober vorig jaar wordt deze islamitische minderheid in de Myanmarese deelstaat Rakhine getroffen door harde overheidsrepressie. Hierdoor kwam het land, dat zich juist de laatste jaren aan een militaire dictatuur lijkt te ontworstelen, onder kritiek van de VN te liggen. In een onderzoek kwam de VN tot de conclusie dat hier sprake was van grove mensenrechtenschendingen en wellicht volkerenmoord. Nadat de regering van Aung San Suu Kyi bekendmaakte dat de militaire acties beëindigd zijn, lijkt de internationale druk van de ketel.1 Als je de situatie echter beter bekijkt dan is het verbijsterend hoe weinig aandacht er in West-Europa is voor deze zaak.

‘Lijst Nix’, een Wageningse partij voor niet-stemmers.

Download PDF

Advocaat Peter Plasman wil met een lijst aan de verkiezingen meedoen die een stem wil geven aan niet-stemmers. “Wij gaan de niet-stemmers zichtbaar maken in het parlement. Niet langer wordt hun stem gekaapt door de andere partijen, vanaf nu krijgen niet-stemmers hun eigen zetels.”

Het idee is niet nieuw. Begin jaren tachtig had je verschillende vergelijkbare iniatieven zoals ‘De Lege Stoel’ die meedeed aan de gemeenteraadsverkiezingen in Haarlem. In Wageningen was er Lijst Niks die voortkwam uit de kraakbeweging. Ze hadden volgens mij zelfs nog een tijdje een zetel in de raad.

Bloedbeschuldiging: de antisemitische roots van het ‘verdoofd slachten’-debat

Download PDF

Vandaag is het islamitische offerfeest en zoals elk jaar is er weer een discussie ontstaan over het verbod op onverdoofd slachten. En zoals altijd raakt het issue meteen weer verstrikt in een debat waarin religieuze minderheden die toch al onder druk staan in het defensief worden gedwongen en (extreem)-rechtse activisten (Vlaams Belang, Voorpost, NVA) goede sier maken met hun (zelden oprechte) dierenliefde. Aan de andere kant heb je de echte dierenrechten-strijders, zoals Gaia of de Partij voor de Dieren, die uit naieve dan wel opportunistische overwegingen meespelen in het spel van (extreem)-rechts. Op mijn geschiedenis-blog wil ik eens terugkijken naar de strijd tegen de Joodse rituele slacht vanaf de late 19e eeuw tot en met het nazisme.

Lezing: 30 augustus 2016, Davidsfondsdag Ieper: ‘De Beeldenstorm in Ieper’

Download PDF

(Dit artikel is mijn schriftelijke voorbereiding voor de lezing die ik afgelopen dinsdag hield tijdens de Davidsfonds-studiedag te Ieper, aangevuld met beelden uit de powerpoint-presentatie. Het heeft overlappingen met het eerdere artikel op deze blog over de Beeldenstorm in Ieper, maar besteed daarnaast ook aandacht aan hagenpreken en de beeldenstormen in Steenvoorde en Poperinge.)

Deze maand was het precies 450 jaar geleden dat de Beeldenstorm, een golf van vernielingen in kerken en kloosters, door de Nederlanden raasde. Een gebeurtenis die ontstond in onze regio: het Westkwartier, zoals de Westhoek in de 16e eeuw nog genoemd werd. Dit omvatte de kasselrijen, Ieper, Veurne, Waasten, Sint-Winoksbergen, Broekburg, Cassel en Belle.

And the winnerrr is…..Steenvoorde!

Download PDF

De Beeldenstorm, zo hebben we geleerd op school, is begonnen in Steenvoorde. In de buurt van dit kleine stadje in Frans-Vlaanderen werd op 10 augustus 1566 een preek gehouden door Sebastiaan Matte. Die preek moet opruiend geweest zijn, want een groep aanhangers van ‘de nieuwe religie’ trok naar de naburige Laurentius-kapel om daar de beelden aan stukken te slaan.
Hoewel het in de perceptie van het brede publiek soms lijkt alsof dit soort historische feiten keihard zijn, is dat vaak niet zo. Het kan dan ook gebeuren dat er alternatieve versies rond gaan. Dat is hier ook het geval. In dit artikel zal ik twee alternatieven bespreken, die de ronde doen. Waarna ik zal uitleggen waarom we toch vrij zeker kunnen zijn dat het begin in Steenvoorde was, op 10 augustus 1566.

Floris van den Berg, het Nieuwe Atheisme en de aanval op de fundamentele grondrechten

Download PDF

Afgelopen zomer verscheen, Beter Weten (Houtekiet, 2015), het nieuwe boek van filosoof Floris van den Berg. In het boek heeft hij verschillende teksten over zijn vaste onderwerpen atheïsme, veganisme en ecohumanisme verwerkt tot één geheel. Het resultaat is een nogal rommelig boek met veel verschillende onderwerpen. Maar zijn aversie tegen religie is een rode draad in het boek. Dat zijn godsdienstkritiek een aanval op de fundamentele grondrechten is, bleek al uit een eerder boek Hoe komen we van religie af? (Houtekiet, 2009) Aan de hand van deze twee boeken zal ik vd Berg’s visie op religie kritisch bespreken.

Nee! De Beeldenstorm en IS zijn niet exact hetzelfde!

Download PDF

Op social media wordt de vergelijking tussen ‘onze’ beeldenstorm en het iconoclasme van IS veelvuldig gemaakt. Een stel onverlaten die de religieuze objecten van een andere leer vernielt, dat is toch eigenlijk precies hetzelfde. In de moderne geschiedwetenschap worden gebeurtenissen zelden nog verklaard vanuit één oorzaak, maar eerder vanuit een verzameling oorzaken die op elkaar inwerken. Ook de Beeldenstorm wordt sinds het werk van Jozef Scheerder verklaard vanuit een combinatie van religieuze, politieke en socio-economische factoren.1 De vergelijking die Maarten van Rossum maakt, impliceert dat alleen het religieuze voorschrift de acties van IS en de 16e eeuwse beeldenstormers typeert. Het is slecht geïnformeerde twitteraars vergeven, maar voor een historicus als Maarten van Rossum is de uitspraak die hij in de Slimste Mens deed onvergefelijk.2

Nederland mijn Vaderland: Zihni Özdil

Download PDF

Zihni Özdil, historicus, schrijft columns voor de Rotterdam-bijlage van het NRC en essays in de Nieuwe Revue. Ik ken hem via Twitter en opinieartikelen op Joop.nl als een scherpzinnig en ook geestig politiek-maatschappelijk observator. Lang niet altijd ben ik het met hem eens, maar zijn scherpe tong maakt het altijd plezierig zijn stukjes te lezen. Ik heb dan ook letterlijk reikhalzend uitgekeken naar zijn boek Nederland mijn vaderland. Volgens mijn vriendin omdat ik met boeken ben als een vrouw die naar een volle kledingkast kijkt, mopperend dat ze niets heeft om aan te trekken. ‘Maar wat doe ik dan dit weekend, het schaatsseizoen is nog niet begonnen’, was mijn tegenwerping.

1 2