Nee! De Beeldenstorm en IS zijn niet exact hetzelfde!

Download PDF

Op social media wordt de vergelijking tussen ‘onze’ beeldenstorm en het iconoclasme van IS veelvuldig gemaakt. Een stel onverlaten die de religieuze objecten van een andere leer vernielt, dat is toch eigenlijk precies hetzelfde. In de moderne geschiedwetenschap worden gebeurtenissen zelden nog verklaard vanuit één oorzaak, maar eerder vanuit een verzameling oorzaken die op elkaar inwerken. Ook de Beeldenstorm wordt sinds het werk van Jozef Scheerder verklaard vanuit een combinatie van religieuze, politieke en socio-economische factoren.1

Nederland mijn Vaderland: Zihni Özdil

Download PDF

Zihni Özdil, historicus, schrijft columns voor de Rotterdam-bijlage van het NRC en essays in de Nieuwe Revue. Ik ken hem via Twitter en opinieartikelen op Joop.nl als een scherpzinnig en ook geestig politiek-maatschappelijk observator. Lang niet altijd ben ik het met hem eens, maar zijn scherpe tong maakt het altijd plezierig zijn stukjes te lezen. Ik heb dan ook letterlijk reikhalzend uitgekeken naar zijn boek Nederland mijn vaderland. Volgens mijn vriendin omdat ik met boeken ben als een vrouw die naar een volle kledingkast kijkt, mopperend dat ze niets heeft om aan te trekken. ‘Maar wat doe ik dan dit weekend, het schaatsseizoen is nog niet begonnen’, was mijn tegenwerping.

Racisme in strips: Jommeke

Download PDF

Tijdens een bezoek aan de rommelmarkt vorige week zondag, nam ik me voor om wat strips mee te nemen waarin ik voorbeelden van racistische (beeld)taal vond. Al snel stuitte ik op boeken van Jommeke, een in Vlaanderen zeer populaire jeugd-strip. Ik heb er hier en daar één meegenomen, maar ben na vier gestopt. In dit artikel zal ik enkele voorbeelden kort bespreken en me daarna toespitsen op één van de gevonden strips van Jommeke: De Njam-njambloem.

Racisme in strips/jeugdliteratuur

Juan Luis Vives on poor relief

Download PDF

In this essay I will pay attention to the ideas on poor relief in De Subventione Pauperum (1526), written by the Spanish humanist Juan Luis Vives. I will try to put it in the context of late medieval ideology on poverty and poor relief. I will not draw a conclusive picture in this essay, but I’ll put forward three keyfigures from the late medieval period who wrote about poverty and poor relief and are representative for some development within this time-frame: Thomas Aquinas representing scholastic philosophy, Geert Groote, the main founder of the Devotio Moderna movement and finally, the humanist Thomas More, writer of Utopia.

Verdwenen beschaving – Eelco de Boer

Download PDF

Eelco de Boer, Verdwenen beschaving en verborgen boodschappen uit het verre verleden in Nederland, Free Musketiers, 2013.

Dit blog-artikel is mijn tweede recensie van een boek uit de categorie ‘Pseudo-geschiedenis’. In de recensie over Karel de Grote van Henk Feikema gaf ik aan dat een belangrijk thema binnen de pseudogeschiedenis, de ontkenning van het bestaan van een aansprekende historische persoon, is. In dit boek komt een ander geliefd thema aan de orde, namelijk de bewering dat een historisch evenement op een andere locatie heeft plaatsgevonden, dan de historici doorgaans vertellen. En dan liefst in de regio waar de schrijver vandaan komt. Eelco de Boer verdedigt in zijn boek Verdwenen beschaving dat de Illias van Homerus niet in het huidige Turkije gesitueerd moet worden, maar in Zeeland.

Argument from Silence: een historiografische verkenning

Download PDF

De storm is inmiddels weer een beetje gaan liggen. Maar nadat de hervormde dominee Edward van der Kaaij, begin februari in een interview in Trouw, beweerde dat Jezus nooit als historisch persoon bestaan heeft, ontstond er in de media een kleine controverse. Van der Kaaijhad het wiel zelf niet uitgevonden, maar baseerde zich op de theorie van Timothy Freke en Peter Gandy.1 Deze auteurs maken deel uit van het zogenaamde Jezus-mythicisme, een stroming die al in de 19e eeuw ontstond, maar sinds 15-20 jaar weer een grote populariteit kent.

De beeldenstorm in Ieper

Download PDF

Historisch gezien is Ieper vooral bekend vanwege haar rol in de Eerste Wereldoorlog. Hierdoor worden andere historische feiten van de stad minder snel belicht. Vooral als het gaat om de godsdiensttroebelen in de zestiende eeuw is dat jammer. Een interessante episode in de geschiedenis van de Nederlanden. Ieper was de grootste stad in de Westhoek, het gebied waar de beeldenstorm niet alleen begon, maar ook het hevigst was.

Curaçao, Trinta di mei en Zwarte Piet

Download PDF

De Zwarte Piet-discussie die de afgelopen twee jaar in Nederland werd uitgevochten, mondde soms uit in een ware media-oorlog. Zowel het pro- als anti-kamp hanteerde in hun propaganda eigen thema’s. Een geliefd thema was de ‘blik over de grens’, om hier vervolgens een voor het eigen standpunt nuttige conclusie te destilleren. In het anti-kamp keek men dan vooral rond in Anglo-Amerikaanse landen, waar Zwarte Piet onvermijdelijk voor een ‘black minstrel‘ werd aangezien.1 Een praktijk die in de VS en Engeland al lang not-done is, vanwege het racistische karakter. Het pro-kamp keek dan weer liever naar landen waar Zwarte Piet een bekend verschijnsel is. Zo ging men naar Vlaanderen, of Curaçao, om organisatoren of lokale Zwarte Piet-acteurs te vragen of ze er een probleem in zagen.2

Karel de Grote – Henk Feikema

Download PDF

Henk Feikema, Karel de Grote: Mythe en werkelijkheid, een verrassende zoektocht naar een voorouder, Aspekt, 2014.

Een geliefd thema in de pseudo-geschiedenis is de ontkenning van het bestaan van historische figuren. Met name historische figuren met een grote reputatie, die iedereen met de meest basale kennis van de geschiedenis als zodanig herkent, zijn een gewild object van bestaans-ontkenning. Het alternatieve verhaal dat pseudo-historici opbouwen rond zo’n historisch figuur, komt er doorgaans op neer dat alle historici er naast zaten, omdat de figuur in kwestie helemaal nooit heeft bestaan. De ‘werkelijkheid’ wordt door een complot van de gezamenlijke historici achtergehouden.

1 2