Beeldenstorm

Lezing: 30 augustus 2016, Davidsfondsdag Ieper: ‘De Beeldenstorm in Ieper’

Download PDF

(Dit artikel is mijn schriftelijke voorbereiding voor de lezing die ik afgelopen dinsdag hield tijdens de Davidsfonds-studiedag te Ieper, aangevuld met beelden uit de powerpoint-presentatie. Het heeft overlappingen met het eerdere artikel op deze blog over de Beeldenstorm in Ieper, maar besteed daarnaast ook aandacht aan hagenpreken en de beeldenstormen in Steenvoorde en Poperinge.)

Deze maand was het precies 450 jaar geleden dat de Beeldenstorm, een golf van vernielingen in kerken en kloosters, door de Nederlanden raasde. Een gebeurtenis die ontstond in onze regio: het Westkwartier, zoals de Westhoek in de 16e eeuw nog genoemd werd. Dit omvatte de kasselrijen, Ieper, Veurne, Waasten, Sint-Winoksbergen, Broekburg, Cassel en Belle.

And the winnerrr is…..Steenvoorde!

Download PDF

De Beeldenstorm, zo hebben we geleerd op school, is begonnen in Steenvoorde. In de buurt van dit kleine stadje in Frans-Vlaanderen werd op 10 augustus 1566 een preek gehouden door Sebastiaan Matte. Die preek moet opruiend geweest zijn, want een groep aanhangers van ‘de nieuwe religie’ trok naar de naburige Laurentius-kapel om daar de beelden aan stukken te slaan.
Hoewel het in de perceptie van het brede publiek soms lijkt alsof dit soort historische feiten keihard zijn, is dat vaak niet zo. Het kan dan ook gebeuren dat er alternatieve versies rond gaan. Dat is hier ook het geval. In dit artikel zal ik twee alternatieven bespreken, die de ronde doen. Waarna ik zal uitleggen waarom we toch vrij zeker kunnen zijn dat het begin in Steenvoorde was, op 10 augustus 1566.

De beeldenstorm in Ieper

Download PDF

Historisch gezien is Ieper vooral bekend vanwege haar rol in de Eerste Wereldoorlog. Hierdoor worden andere historische feiten van de stad minder snel belicht. Vooral als het gaat om de godsdiensttroebelen in de zestiende eeuw is dat jammer. Een interessante episode in de geschiedenis van de Nederlanden. Ieper was de grootste stad in de Westhoek, het gebied waar de beeldenstorm niet alleen begon, maar ook het hevigst was.